Tarix sadəcə keçmişdə baş verən hadisələrin xronologiyası deyil, həm də xalqların öz taleyini yazmaq bacarığıdır. Azərbaycan xalqının bu mürəkkəb və şərəfli tarixdə qələmə aldığı ən böyük şah əsər isə şübhəsiz ki, 28 May 1918-ci ildir. Həmin gün Şərqin geosiyasi mənzərəsini kökündən dəyişdirən, regionun ilk respublika tipli demokratik dövləti – Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti təsis olundu. Bu addım milli intibahın reallığa çevrilməsi və əsrlərlə qəlblərdə bəslənən azadlıq idealının rəsmi möhürü idi. XX əsrin əvvəllərində, çar Rusiyasının çöküşü ilə yaranan xaos daxilində müstəqil bir dövlət elan etmək təkcə siyasi cəsarət deyil, həm də böyük bir intellektual fədakarlıq tələb edirdi. İstiqlal bəyannaməsini imzalayan milli elita xalqa sadəcə bir dövlət deyil, həm də müasir dünya standartlarına cavab verən mükəmməl bir sistem bəxş etdi:
- Vətəndaş mərkəzli idarəçilik: Dinindən, dilindən, milli mənsubiyyətindən və sosial statusundan asılı olmayaraq hər bir fərd bərabərhüquqlu vətəndaş elan edildi.
- Parlamentarizm ənənəsi: Çoxpartiyalı və müxtəlif millətlərin təmsil olunduğu ilk Azərbaycan parlamenti Şərqdə koalisiya hökuməti və hüququn aliliyi mədəniyyətinin əsasını qoydu.
- Milli maarifçilik hərəkatı: Dövlət dilinin elan edilməsi, Bakı Dövlət Universitetinin təsisi və yüzlərlə gəncin Avropaya təhsilə göndərilməsi gələcək müstəqilliyimizin intellektual bünövrəsini yaratdı.
Cümhuriyyətin ömrü cəmi 23 ay çəksə də, onun buraxdığı irs onilliklər boyu sovet rejiminin dəmir pərdələri arxasında yaşayan xalqımızın milli kimliyini qoruyub saxladı. 1918-ci ildə yandırılan o istiqlal məşəli, 1991-ci ildə yenidən müstəqilliyimizə qovuşarkən yolumuzu işıqlandıran əsas qüvvə oldu.
Bugünkü müasir Azərbaycan Respublikası sadəcə həmin Cümhuriyyətin hüquqi varisi deyil, həm də onun yarımçıq qalmış arzularının reallığıdır. Biz bu gün 28 Mayı tariximizdə ilk dəfə olaraq bütün şəhər və kəndlərində suverenliyi tam bərpa olunmuş, sərhədləri toxunulmaz və bütöv bir ölkə olaraq qarşılayırıq. Azadlıq ideyasının doğulduğu o gün, bu gün Şuşada, Xankəndidə və bütün Qarabağda dalğalanan üçrəngli bayrağımızın timsalında özünün ən ali zirvəsinə çatıb.
“Biz azadlıq istəyirik və onu mütləq alacağıq!”
— Əlimərdan bəy Topçubaşov
28 May – bizə kim olduğumuzu, nələrə qadir olduğumuzu və azadlığın nə qədər müqəddəs bir nemət olduğunu xatırladan milli qürur günümüzdür. Bu uca günü bizə miras qoyan respublika qurucularını, vətənin müstəqilliyi və bütövlüyü uğrunda canından keçən bütün qəhrəman şəhidlərimizi dərin ehtiramla anırıq.
Müstəqillik Günümüz mübarək, dövlətimiz əbədi olsun!
Yalçın Ağayev
Babayolu.az 
